Molukse jongeren belemmeren elkaars succes

 Recente studies onder Molukse jongeren wijzen uit dat veel van hen onderwijs volgen, anders dan het gegeven schooladvies. Het zojuist verschenen onderzoeksrapport Klaar voor de start, van Anneke Dorrestein van PON, Kennis in uitvoering, wijst uit dat een deel van de Molukse jongeren met een havo of vwo-advies toch voor een ander schooltype heeft gekozen. De quick scan van Trees Tunjanan van Forum, Instituut voor Multiculturele Ontwikkeling, begin dit jaar, toont aan dat een aanzienlijk aantal onderwijs volgt, lager dan het schooladvies: 22% volgt vbo in plaats van mavo, 33% kiest voor mavo in plaats van havo en 36% gaat naar mavo of havo in plaats van vwo. Eén van de verklaringen die Tunjanan daarvoor geeft, is dat hun vrienden daar ook naar toe gaan. Voor veel Molukse jongeren is lid zijn van een Molukse vriendengroep erg belangrijk. Dit lidmaatschap helpt hen in hun zoektocht naar de eigen identiteit en in de ontwikkeling van hun eigen opvattingen. Daarnaast biedt de groep hen een vorm van vertrouwdheid en veiligheid. Daar is op zich niks mis mee.

Deze groepsverbondenheid wordt echter een belemmering op het moment dat jongeren zich in hun schoolkeuze laten leiden door de rest van de groep. Volgens Tunjanan kunnen jongeren, die de competenties hebben voor een hogere opleiding, door de groep worden teruggehaald. Onder het motto 'doe gewoon, dan doe je al gek genoeg', wordt doorleren door de groep als negatief beoordeeld. Wil je als jongere je verder ontwikkelen, dan ben je 'sombong' (kapsones hebben). Gewoon doen is blijkbaar een lager onderwijsniveau, dat bij de groep past, volgen. Het kreeftengedrag treedt in werking: zoals een kreeft door andere kreeften in een mand wordt tegengehouden om eruit te kruipen, zo belemmeren de jongeren elkaars toekomst. De jongere kiest dan uiteindelijk voor een school waar de anderen ook naartoe gaan.

Deze keus kan een voorbode zijn van volgzaam gedrag. Variërend van op stap gaan met de groep op doordeweekse avonden in plaats van voorbereiden op een toets de volgende dag, tot verzuimgedrag en zelfs vroegtijdig stoppen met de opleiding om geld te verdienen. Het rapport 'Klaar voor de start' van Dorrestein meldt dat 23% van de Molukse jongeren de tweede opleiding niet afmaakt omdat men geld wil verdienen. Volgzame jongeren die zich later willen begeven in arbeidssectoren waarin competenties als kritisch denkvermogen, wilskracht, meedenken en verantwoordelijkheid vereist zijn, komen van een koude kermis thuis.

Het is daarom tijd dat Molukse jongeren met een sterk groepsgevoel dat wordt gekenmerkt door volgzaam gedrag, beseffen dat ze moeten werken aan hun eigen toekomst en aan een volwaardige plek binnen de Nederlandse samenleving in plaats van het 'najagen' van andermans dromen. De vriendengroep als referentiepunt bevordert persoonlijke ontwikkeling en welbevinden, maar moet geen dwangbuis worden. Je blijft een individu met je eigen talenten ook al behoor je tot een groep. En in die hoedanigheid ben je verantwoordelijk voor je eigen handelen en succes. Molukse jongeren dienen zich dan ook te richten op meerdere referentiepunten. Te denken valt aan andere leeftijdsgenoten die dezelfde schoolambities en interesses delen. Maar ook succesvolle rolmodellen binnen de Molukse gemeenschap zijn hiervan een voorbeeld. Scholen en organisaties die activiteiten of mogelijkheden bieden voor zelfontplooiing en voorbereiding op de arbeidsmarkt, kunnen tevens de horizon van de Molukse jongeren verruimen.

Door Agnes de Goede in Brabants Dagblad van16 mei 2009

TILBURG - Het reilen en zeilen binnen de Brabantse ROC's is te complex en te ingewikkeld waardoor veel Molukse jongeren verdwalen. Zij kiezen een verkeerde opleiding, missen begeleiding en komen vervolgens thuis te zitten. Dat is de conclusie van een bijeenkomst van stichting Palet die gisteren in Tilburg is gehouden over Molukse jongeren in de provincie Noord-Brabant.

Afgevaardigden van de gemeenten Tilburg, Vught en Bernheze spraken over hun ervaringen. In die plaatsen wonen grote groepen Molukkers. De sprekers constateren weinig grote problemen met de gemeenschap. "Relatief is er weinig aan de hand, maar we zijn er nog niet", vatte de Tilburgse wethouder Jan Hamming samen.

De hoge schooluitval onder Molukse jongeren is wel verontrustend, meent PON-onderzoeker Anneke Dorrestein. "Zeker 43 procent verlaat het onderwijs zonder startkwalificatie. Daar ligt een belangrijke taak."

Volgens haar stellen Molukse scholieren zich vaak bescheiden op in de klas. "Veel van hen gaan naar het vmbo en kiezen daarna voor een ROC-opleiding. Dat systeem is alleen zo complex dat de scholieren én hun ouders er de weg kwijtraken", meende Hans Michielsen, hoofd van de afdeling Jeugd en Onderwijs in de gemeente Den Bosch.

"We hebben de taak om kinderen in het oerwoud van regels te begeleiden zodat ze niet verdwalen", bevestigde Henk Smeets, voorzitter Bestuurscommissie Molukkers. Op korte termijn wordt daar al werk van gemaakt. Waalwijk en Vught krijgen een Moluks Promotieteam. Die teams gaan de jeugd begeleiden bij hun beroepskeuze.