Door Leo Nierse in BN/DeStem van 09 september 2006
BREDA – De Molukse wijk van Breda was een van de allereerste Nederlandse ‘Ambonezenwijken’ die - in 1962- ’63 - in steen werden opgetrokken. Destijds was dat bijzonder. Tot dan toe waren de in 1951 uit het voormalige Nederlands-Indië gerepatrieerde Molukkers ondergebracht in houten barakken en bouwseltjes van golfplaat. Een beschamende huisvesting voor de oud-militairen van het Kon. Ned. Indische Leger (KNIL), die - het Nederlandse koninkrijk zeer toegedaan - allesbehalve welkom meer waren in het sinds 1949 onafhankelijke Indonesië.
Omdat de grootscheepse evacuatie door alle partijen aanvankelijk als tijdelijk werd beschouwd, werden de ex-KNIL’ers samengebracht in ‘Ambonezenkampen’ in onder meer Vught, Wouwse Plantage, Kruiningen en Roermond. Maar uiteindelijk draaide het erop uit dat duizenden mensen uit de tropen jarenlang onder spartaanse, zoniet erbarmelijke omstandigheden aan de barre Nederlandse elementen werden overgeleverd. Alsof dat niet al vernederend genoeg was, werden de Molukkers, met hun fiere volksaard, aanvankelijk ook nog van de arbeidsmarkt geweerd. En toen ze eindelijk wél zelf hun eigen families mochten onderhouden, moesten de rangloze oud-beroepsmilitairen veelal als ongeschoold arbeider aan de slag. Maar qua wooncomfort was hun Bredase nieuwbouwwijk aan de geïsoleerd gelegen Driesprong, gebouwd door het Rijk, tenminste een hele stap vooruit.
Hun woningen in de vijf exclusief Molukse Driesprongstraten waren kwalitatief al een stuk beter gebouwd dan de bijna tien jaar oudere huizen van de ‘belanda’s’ in de Texel- en Vlielandstraat. Het enige nieuwe daaraan waren enkel die straatnamen. Tot dan toe namelijk, vormden de beide straten sinds 1957 samen de Wijde Omloop. Maar dat was de gemeentelijke straatnaamgevers niet uniform genoeg aan de Molukse straten, die - hoe ironisch - naar Waddeneilanden werden genoemd. Alsof die schrale zanderige ‘archipel’ hun de Gordel van Smaragd kon laten vergeten...
Het prozaïsche rijtje werd in 1964 trouwens voortgezet met de Wieringenstraat en Urkstraat. Bij de laatste wijkuitbreiding werd daar in 1968 nog de Schoklandstraat aan toegevoegd. Overigens zijn de huizen in die laatste straat nog weer beter gebouwd, reden waarom ze buiten de geplande renovatie kunnen blijven.
Als naam is de Driesprong honderden jaren oud, als wijk ligt zijn oorsprong in de vroege jaren 1920. Op toenmalig Teterings grondgebied verrees in 1922-’23 een kleine rij betonwoningen, dat vanwege de Pius X-school voor jongens al snel Schoolstraat werd gedoopt. Breda maakte er na de annexatie van 1942 de Driesprongstraat van. In 1955 werden die eerste huisjes gesloopt. De Driesprong telt nu nog één wijkbewoner die als kind in dat wijk-embryo heeft gewoond. „Verder was er hier helemaal niets“, vertelt de 68-jarige Toon Chartrer. „je kon tot Bavel kijken". |