In BN/DeStem op 28 februari 2009
Breda - Bepaald niet rooskleurig, zo omschrijft onderzoeksinstituut Forum de onderwijssituatie van de derde generatie Molukkers. "Rond de tachtig procent krijgt in de laatste groep van de basisschool een vmboadvies, tegen 53 procent van niet-Molukse kinderen op dezelfde scholen.
Slechts vijf procent van de Molukse leerlingen doorloopt met succes het vwo. Een vijfde van de Molukse jongeren haalt helemaal geen diploma. Het zijn scores die ver achterblijven bij autochtone leerlingen en leerlingen van andere migrantengroepen." Forum haalt de cijfers uit al bestaande (klein- en grootschalige) onderzoeken, verschenen over de periode 2001-2007. De conclusie: "Zonder succesvol onderwijs kan deze generatie slechts met veel pijn en moeite de ingang tot eigen welvaart en succesvolle deelname aan de Nederlandse samenleving vinden. De integratie van de derde generatie stagneert."
Er zijn volgens Forum tal van oorzaken aan te wijzen: de lage sociaal-economische positie van de eerste generatie Molukkers (voornamelijk militairen), de huisvesting in kampen, de blijvende oriëntatie van de eerste generaties op de Molukken , de saamhorigheid, waardoor sommige jongeren liever met hun vriendjes meegaan naar het vmbo dan in hun eentje naar de havo, enz., enz. "Een kleine groep doet het goed qua opleiding, maar de grote groep krijgt vmbo als advies. We proberen er de aandacht op te vestigen, zonder te jammeren. Maar de aandacht lijkt vooral naar andere groepen jongeren uit te gaan, Marokkaanse jongeren bijvoorbeeld. Maar wij vinden dat je ook moet kijken naar jongeren die niet opvallen", zegt Augustien Souisa van het Landelijk Steunpunt Educatie Molukkers.
Zelf behoort zij tot de tweede generatie Molukkers. " Het is moeilijk om in twee verschillende werelden op te groeien. Je moet keuzes maken. En keuzes kun je alleen verstandig maken als je goed onderwijs hebt gehad. Mijn generatie leefde nog veel meer binnen de Molukse gemeenschap. De derde generatie leeft meer in de Nederlandse maatschappij. Daarin moeten ze een plek zien te krijgen en dat kan best lastig zijn, want Nederland stelt wel eisen aan je. Zeker als je een goede baan wilt hebben." Het kan wel eens knallen tussen de tweede en de derde generatie, weet de Bredase dominee Peter Patty. Hij is van de tweede generatie en heeft drie dochters en een zoon.
"Deze generatie is gemoderniseerd. Wij gaven thuis geen grote mond tegen onze ouders, de jongeren van nu geven weerwoord. Wij moeten meer praten met de jongeren. Maar praten met je ouders: dat hebben wij thuis nooit geleerd." De dominee heeft zijn kinderen altijd gestimuleerd zo lang mogelijk te leren. Ze doen vwo, havo of mbo. "Blijf leren. Werken kan altijd nog."De problemen van de jongens in de derde generatie? "Uitgaan, drank, drugs en meisjes. Dezelfde problemen als de Nederlandse jeugd."
En net zoals die Nederlandse jeugd, komt ook de Molukse jeugd een stuk minder vaak naar de kerk dan hun ouders. "Wel bij bruiloften en dopen, niet bij de gewone dienst."Patty praat fel als het gaat om het verleden. "De jonge generatie kent het verleden, maar vinden ze dat het over oude koeien gaat. Maar als ze in de Molukse wijk wonen, dan weten ze donders goed dat Nederland hun ouders en grootouders bedonderd heeft. Dat is ook een beetje het gevoel dat naar buiten komt als er onlusten op de Molukken zijn, dan vormt iedereen één blok."
| 
