Door Atha Salampessy-Taihuttu (mei 2001)
Na het lezen van het artikel Onderzoek Molukse jongeren. Harde feiten en vreemde conclusies in Papan Tulis, Marinjo nr. 5, mei 2001 wil ik graag het volgende kwijt over ‘de begeleiding van Molukse kinderen in het onderwijs door hun ouders’. Ik wil mijn zorg uitspreken over de vaak passieve rol van Molukse ouders in de begeleiding van hun kinderen. Daarom wil ik een oproep doen aan alle ouders om voor de spiegel te gaan staan en zich af te vragen: ‘Lever ik een actieve bijdrage om een positieve leerhouding bij mijn kinderen te krijgen?’
Eerst mijn eigen verhaal. Ik ben 49 jaar en ben geboren in Nederland. Ik ben getrouwd met een Molukse man en we wonen in een Molukse wijk. Mijn ouders hebben alleen de lagere school doorlopen. Ze hebben zeven kinderen grootgebracht, die allen op de lagere school in het kamp hebben gezeten. Mijn ouders spraken amper Nederlands, maar toch gingen ze trouw naar de ouderavonden op school. Wel moest één van de kinderen altijd mee als tolk. Eén ding is mij achteraf duidelijk geworden: de thuissituatie is van groot belang. In het kamp hadden we geen eigen kamer, maar het huiswerk maakten we samen aan de grote eettafel. En dat moest af zijn voordat we buiten mochten spelen. Ook wilden mijn ouders graag dat we lid werden van de bibliotheek. Ze stimuleerden ons om door te leren. En dat hebben we ook gedaan.
Nederlands was voor mij de moeilijkste taal op de middelbare school. Toch heb ik alle moeite gedaan om die taal te leren beheersen. Op mijn achttiende jaar ging ik het huis (het kamp - de beschermde Molukse omgeving) uit om een HBO-opleiding te volgen. Het was de beste leerschool voor mij. Ik werd geconfronteerd met mijn Moluks-zijn want ik moest aan Nederlandse studenten uitleggen wie ik ben. Het is Molukse jongeren aan te raden om ook de wereld buiten de Molukse gemeenschap te verkennen. Je wordt je bewust van je eigen identiteit en je denkt na over de keuzes die je maakt.
Ik heb er voor gekozen om me in te zetten voor de Molukse gemeenschap. Ik was al in de dertig toen onze kinderen geboren werden. Opvoeden is een kwestie van voordoen. Je moet als ouder bewust zijn van je leefwijze, want je hebt een voorbeeldfunctie. Ik was vrijwilligster bij de peuterspeelzaal, vervolgens was ik leesmoeder, overblijfmoeder en ouderbestuurslid op de basisschool. Het is leuk om te doen, maar belangrijker is dat mijn kinderen het leuk vinden dat hun moeder betrokken is bij het reilen en zeilen op school. Kinderen vinden het fijn dat hun ouders actief meedoen en meedenken, want ze willen de school als iets prettigs ervaren en ouders kunnen daar veel in bijdragen.
Maar hoe komt dat toch dat in een wijk als Breda met zoveel Molukse leerlingen er nauwelijks Molukse ouders actief zijn op basisscholen? Tien jaar geleden werd er gestart met Molukse les op school. Maar nu wordt de les buiten schooltijd gegeven en is alleen onze jongste zoon overgebleven! Triest. Vinden de ouders het niet nodig dat hun kinderen onderwijs in de eigen taal en cultuur krijgen? Het lijkt me leuk als mijn zoon samen met andere Molukse kinderen leert wie met wie pela is, welke families van welke kampong komen, hoe de Molukse eilanden heten etcetera. Ik weet dat het moeilijk is om Molukse ouders zover te krijgen dat ze actief meedoen op school. Maar onze kinderen moeten nog lang naar school, zorg dan dat ze het leuk vinden om naar school te gaan!
Ik ben nog steeds vrijwilligster op de basisschool. Ik richt me op de kleuters om met hen te werken aan een goede start. Ook ben ik al jaren verbonden aan het Centrum voor OntwikkelingsSamenwerking. Daar kan ik mijn Moluks-zijn uitdragen. Op basisscholen geef ik gastlessen over mijn land van herkomst, de Molukken, over de komst van onze ouders naar Nederland. Eigenlijk hebben we meer Molukse vertellers nodig…
Vorig jaar heb ik een week meegelopen met de onderzoekers van prof. Justus Veenman. Zo weet ik ook hoe laag de opleidingen van de ouders en die van hun kinderen zijn. Het is een probleem. Maar over het algemeen willen wij dit niet als een probleem onderkennen, want anders moeten wij met z’n allen voor die spiegel gaan staan! Het is gemakkelijk om naar anderen te wijzen of naar de omstandigheden. Maar dan blijven we altijd ‘slachtoffer’ en hoeven we de verantwoordelijkheid niet te dragen voor de zwakke schoolresultaten van onze kinderen. In de column in Papan Tulis stond een stukje over de 'padede-generatie' (padede:kleinzerig zijn) en ik vind dat wij, Molukse ouders, de eerst verantwoordelijken zijn voor het ontstaan van deze generatie. Ik stel voor dat we met zijn allen voor de spiegel gaan staan en zeggen dat we ervoor gaan zorgen dat:
• onze Molukse kinderen hoger gaan scoren in het onderwijs;
• de padede-generatie straks nog weet wat papeda (sagopap) is!
Ik heb mijn hart kunnen luchten. Misschien zijn er elders in Nederland heel veel actieve Molukse ouders. Die hoeven zich niet aangesproken te voelen en terecht! Maar ik vind dat we de resultaten van het onderzoek van Justus Veenman als een signaal moeten opvatten om zelf iets te gaan doen! | 
